Việt Nam là một quốc gia đa văn hóa, tự hào là mái nhà chung của 54 dân tộc anh em, mỗi dân tộc đều sở hữu ngôn ngữ, phong tục, trang phục và bản sắc văn hóa riêng biệt. Trong Phần 3 của chuỗi bài viết về 54 dân tộc Việt Nam, chúng tôi tiếp tục giới thiệu thêm 10 cộng đồng dân tộc, đồng thời khám phá lịch sử, ngôn ngữ, địa bàn cư trú, tín ngưỡng – tôn giáo, lễ hội, trang phục truyền thống và đời sống kinh tế của họ. Qua những câu chuyện này, bạn sẽ có cái nhìn sâu sắc hơn về truyền thống của các dân tộc Việt Nam và những đóng góp bền bỉ của họ vào di sản văn hóa chung của quốc gia.
Khám phá thêm nhiều câu chuyện văn hóa hấp dẫn tại DaNang365!
21. Dân tộc Thổ – Một Cộng Đồng Đặc Sắc Trong Các Dân Tộc Việt Nam
Lịch Sử
Nguồn gốc của dân tộc Thổ có thể được truy về khoảng 4.000 năm trước. Khi đó, một bộ phận người Việt cổ sinh sống tại vùng trung du và miền núi của tỉnh Nghệ An ngày nay và một phần tỉnh Thanh Hóa. Theo thời gian, một số nhóm di cư xuống vùng đồng bằng và dần trở thành người Kinh, trong khi những nhóm khác vẫn ở lại vùng cư trú ban đầu và trở thành tổ tiên của dân tộc Thổ ngày nay.
Cộng đồng này còn được biết đến với nhiều tên gọi khác như Nha Lang, Kẹo, Mọn, Cuối, Họ, Đan Lai, Ly Hà, Tày Pọng, Con Kha và Xá Lá Vàng. Những tên gọi này thường đại diện cho các nhóm địa phương khác nhau trong cộng đồng Thổ.
Ngôn Ngữ
Người Thổ sử dụng cả tiếng Việt và tiếng Thổ trong giao tiếp. Ngôn ngữ của họ thuộc nhóm ngôn ngữ Việt – Mường trong hệ ngữ Nam Á, cùng nhóm với tiếng Việt và tiếng Mường.
Trước đây, người Thổ chưa có hệ chữ viết riêng phổ biến, chỉ một số ít người biết chữ Hán. Ngày nay, tiếng Việt được sử dụng rộng rãi trong giáo dục và giao tiếp hằng ngày, giúp cộng đồng dễ dàng kết nối với các dân tộc khác ở Việt Nam.
Phân Bố Địa Lý
Người Thổ chủ yếu sinh sống tại vùng trung du và miền núi của tỉnh Nghệ An và Thanh Hóa. Đây là khu vực giao thoa của nhiều luồng di cư từ Bắc vào Nam và từ vùng đồng bằng lên miền núi.
Cộng đồng Thổ bao gồm nhiều nhóm địa phương như Thổ Mọn, Thổ Kẹo, Thổ Lâm La, Thổ Cuối, Tày Pọng và Đan Lai – Ly Hà. Mỗi nhóm sinh sống tại những khu vực cụ thể, chủ yếu ở các huyện miền núi của tỉnh Nghệ An.
Tôn Giáo Và Tín Ngưỡng
Người Thổ truyền thống theo tín ngưỡng vạn vật hữu linh, tin rằng các linh hồn tồn tại trong tự nhiên và ảnh hưởng đến đời sống con người. Rừng, suối, núi và những cây lớn thường được xem là linh thiêng.
Thờ cúng tổ tiên là một phần quan trọng trong đời sống tinh thần của họ. Các gia đình lập bàn thờ tổ tiên và thực hiện nghi lễ để tưởng nhớ các thế hệ trước. Ngoài ra, họ còn thờ các vị thần như thần bếp và thần đất.
Lễ Hội
Các lễ hội truyền thống giúp gắn kết cộng đồng và gìn giữ bản sắc văn hóa. Trong những dịp lễ lớn như Tết Nguyên Đán, các gia đình quây quần bên nhau để thực hiện nghi lễ, chuẩn bị món ăn truyền thống và thăm hỏi họ hàng.
Lễ hội cũng bao gồm nhiều hoạt động như hát múa, trò chơi dân gian và sinh hoạt cộng đồng. Một phong tục đặc biệt là tục “ngủ mái”, nơi nam nữ thanh niên gặp gỡ và trò chuyện trong các đêm lễ hội nhưng phải tuân theo những quy định nghiêm ngặt của cộng đồng.
Trang Phục
Trang phục truyền thống thể hiện bản sắc văn hóa của người Thổ. Nam giới thường mặc quần nâu rộng, áo ngắn màu sẫm, đôi khi kết hợp với khăn và guốc gỗ.
Phụ nữ mặc áo trắng cùng váy vải chàm có hoa văn dệt ngang. Họ thường dùng thắt lưng xanh và khăn trắng. Ngày nay, trang phục hiện đại phổ biến hơn, còn trang phục truyền thống chủ yếu xuất hiện trong các dịp lễ hội.
Nền Tảng Kinh Tế
Nông nghiệp là nguồn sinh kế chính của người Thổ. Nhiều hộ gia đình canh tác nương rẫy, trong khi một số nơi trồng lúa nước ở thung lũng. Các loại cây trồng chính gồm lúa, sắn và ngô.
Một số cộng đồng vẫn duy trì các nghề truyền thống như đan võng và làm bánh gai. Những hoạt động này giúp tăng thu nhập và đồng thời gìn giữ văn hóa truyền thống.
22. Dân tộc S’tiêng – Một Cộng Đồng Đặc Sắc Trong Các Dân Tộc Việt Nam
Lịch Sử
Mặc dù quy mô dân số không quá lớn so với nhiều dân tộc ở Việt Nam, người S’tiêng vẫn hình thành một cộng đồng gắn kết với bản sắc văn hóa riêng. Họ là một phần quan trọng trong bức tranh đa dạng của 54 dân tộc Việt Nam.
Do trước đây người S’tiêng chưa có chữ viết, nguồn gốc của dân tộc này chủ yếu được tìm hiểu thông qua truyền thuyết dân gian cùng với các kết quả nghiên cứu khảo cổ học và nhân học. Người S’tiêng tự gọi mình là Điêng, đồng thời còn được biết đến với nhiều tên gọi khác như Xa Điêng, Xô Điêng và Xa Chiêng. Họ đã sinh sống từ lâu đời ở khu vực Trường Sơn, Tây Nguyên và vùng Đông Nam Bộ. Trong cộng đồng S’tiêng có nhiều nhóm địa phương, trong đó bốn nhóm tiêu biểu là Bu Dip, Bu Dek, Bulac và Bu Lo.
Ngôn Ngữ
Người S’tiêng sử dụng tiếng S’tiêng, thuộc nhóm ngôn ngữ Môn – Khmer trong hệ ngữ Nam Á. Đây cũng là nhóm ngôn ngữ của nhiều cộng đồng dân tộc ở Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.
Ngày nay, nhiều người S’tiêng cũng sử dụng tiếng Việt trong giáo dục và giao tiếp hằng ngày. Điều này giúp họ dễ dàng giao lưu với các cộng đồng khác và hòa nhập với xã hội rộng lớn hơn.
Phân Bố Địa Lý
Người S’tiêng sinh sống tập trung chủ yếu tại tỉnh Bình Phước. Ngoài ra, họ còn phân bố ở một số địa phương thuộc các tỉnh lân cận trong khu vực Đông Nam Bộ.
Các làng của người S’tiêng thường nằm ở khu vực nông thôn hoặc gần rừng. Theo số liệu điều tra dân số năm 2019, phần lớn dân số S’tiêng vẫn sinh sống tại các vùng nông thôn.
Tôn Giáo Và Tín Ngưỡng
Tín ngưỡng truyền thống của người S’tiêng dựa trên đa thần giáo và vạn vật hữu linh. Họ tin rằng mọi vật trong tự nhiên đều có linh hồn và sức mạnh tâm linh.
Vì vậy, họ thờ nhiều vị thần tự nhiên như thần sấm, thần trời, thần đất, thần mặt trời, thần mặt trăng, thần núi và thần sông. Các nghi lễ và lễ cúng đóng vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của cộng đồng.
Lễ Hội
Lễ hội giữ vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa của người S’tiêng. Nhiều nghi lễ được tổ chức trong năm nhằm tôn vinh các vị thần và gắn liền với chu kỳ sản xuất nông nghiệp.
Một trong những nghi lễ lớn nhất là lễ đâm trâu. Ngoài ra, Tết của người S’tiêng được gọi là lễ cúng rạ, diễn ra sau khi thu hoạch lúa rẫy. Đây là dịp để người dân tạ ơn thần lúa và cầu mong mùa vụ tiếp theo thuận lợi.
Trang Phục
Trang phục truyền thống của người S’tiêng thể hiện rõ nét bản sắc văn hóa của họ. Trước đây, nam giới thường đóng khố và để trần thân trên, trong khi phụ nữ mặc áo và váy dệt thủ công.
Cả nam và nữ đều thích đeo nhiều trang sức như vòng tay và khuyên tai lớn bằng ngà hoặc kim loại. Ngày nay, nam giới thường ăn mặc giống người Kinh, còn phụ nữ thường mặc áo và trang phục hiện đại trong sinh hoạt hằng ngày.
Nền Tảng Kinh Tế
Nông nghiệp là hoạt động kinh tế chính của người S’tiêng. Một số nhóm sống ở vùng cao chủ yếu làm rẫy, trong khi các nhóm ở vùng thấp đã trồng lúa nước từ khoảng một thế kỷ trước. Công cụ sản xuất vẫn khá đơn giản, chủ yếu là rìu, dao và cào tre.
Ngoài ra, người S’tiêng còn thực hiện các hoạt động như săn bắt, hái lượm, chăn nuôi gia súc gia cầm, dệt vải và đan lát. Họ cũng trao đổi hàng hóa với các cộng đồng lân cận như người Kinh, Khmer, M’nông, Mạ và cả cư dân ở Campuchia.
23. Dân Tộc Khơ Mú Trong Cộng Đồng Dân Tộc Việt Nam
Lịch Sử
Người Khơ Mú là một cộng đồng cư dân lâu đời ở khu vực miền núi Đông Nam Á. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng họ có nguồn gốc từ bán đảo Đông Dương và tập trung đông ở miền Bắc Lào. Trong lịch sử, họ từng lập nên một vương quốc cổ có tên Swa hoặc Lawa gần khu vực Luang Prabang ngày nay.
Sau đó, các làn sóng di cư của những nhóm dân cư khác đã khiến người Khơ Mú dần dịch chuyển sang Thái Lan và khu vực Tây Bắc Việt Nam. Một số truyền thuyết dân gian của người Khơ Mú và người Thái còn kể rằng loài người sinh ra từ quả bầu, phản ánh quan niệm cổ xưa về nguồn gốc con người.
Tên gọi Kmu hoặc Kum Mu có nghĩa là “con người” hoặc “cộng đồng người”. Ngoài ra, họ còn được biết đến với nhiều tên khác như Xá Cẩu, Khả Klẩu, Mảng Cẩu, Tày Hay, Môn Xen, Pụ Thênh và Tênh.
Ngôn Ngữ
Tiếng Khơ Mú thuộc nhóm ngôn ngữ Môn – Khmer trong hệ ngữ Nam Á. Đây cũng là nhóm ngôn ngữ của nhiều dân tộc sinh sống tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.
Nhiều người Khơ Mú có thể đọc và viết tiếng Thái, do sự giao lưu lâu dài với các cộng đồng người Thái trong khu vực. Hiện nay, tiếng Việt cũng được sử dụng rộng rãi trong giáo dục và giao tiếp hằng ngày.
Phân Bố Địa Lý
Người Khơ Mú sinh sống chủ yếu tại các tỉnh dọc biên giới Việt Nam – Lào, như Nghệ An, Thanh Hóa, Sơn La, Lai Châu và Điện Biên.
Các bản làng của họ thường nằm ở chân núi, trên các bậc thềm hoặc gần sông suối. Những vị trí này thuận lợi cho việc canh tác, sinh hoạt và đi lại. Trong làng, các gia đình sống gần nhau thường có quan hệ họ hàng.
Tôn Giáo Và Tín Ngưỡng
Tín ngưỡng truyền thống của người Khơ Mú gắn liền với quan niệm vạn vật hữu linh. Họ tin rằng nhiều linh hồn tồn tại trong tự nhiên và có ảnh hưởng đến cuộc sống con người.
Trong đó có năm loại “ma” quan trọng nhất gồm ma trời, ma đất, ma tổ tiên, ma nhà và ma thượng lương. Mỗi gia đình thường có khu vực thờ cúng riêng dành cho tổ tiên và các thần linh bảo hộ.
Những nghi lễ này được thực hiện nhằm cầu mong sức khỏe, may mắn và bình an cho gia đình cũng như cộng đồng.
Lễ Hội
Lễ hội giữ vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa của người Khơ Mú. Ngoài Tết Nguyên Đán, họ còn tổ chức lễ mừng cơm mới sau mùa thu hoạch, thường diễn ra vào khoảng tháng mười âm lịch.
Một lễ hội khác được biết đến là lễ hội Go Ro, diễn ra vào cuối năm tại một số địa phương. Những dịp này thường có các hoạt động hát múa, âm nhạc và sinh hoạt cộng đồng.
Trang Phục
Trang phục truyền thống của người Khơ Mú khá giống với trang phục của người Thái trong cùng khu vực. Tuy nhiên, áo của phụ nữ thường được trang trí thêm các hàng tiền và vỏ sò, tạo nên nét đặc trưng riêng.
Ngày nay, trang phục hiện đại được sử dụng phổ biến trong đời sống hằng ngày. Trang phục truyền thống chủ yếu xuất hiện trong các lễ hội và sự kiện văn hóa.
Nền Tảng Kinh Tế
Nông nghiệp là hoạt động kinh tế chính của người Khơ Mú. Trước đây họ chủ yếu làm nương rẫy, nhưng hiện nay phần lớn các cộng đồng đã chuyển sang hình thức canh tác ổn định hơn.
Các loại cây trồng chính gồm lúa, ngô, cùng với bầu bí, đậu và nhiều loại rau củ khác. Ngoài ra, một số gia đình còn làm nghề thủ công như dệt vải, rèn, mộc và đan lát.
Nhờ việc chuyển đổi cây trồng và mở rộng sản xuất, đời sống kinh tế của nhiều hộ gia đình Khơ Mú đã dần ổn định và được cải thiện.
24. Dân Tộc Bru – Vân Kiều Trong Cộng Đồng Dân Tộc Việt Nam
Lịch Sử
Dân tộc Bru – Vân Kiều được xem là một trong những cộng đồng cư dân bản địa lâu đời của khu vực Trung Đông Dương. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng họ đã sinh sống từ rất sớm tại khu vực này trước khi di cư đến nhiều vùng khác nhau do những biến động lịch sử.
Một bộ phận lớn của cộng đồng sau đó di chuyển về phía đông và định cư tại vùng núi phía tây của tỉnh Quảng Trị. Ngày nay, dân tộc Bru – Vân Kiều gồm nhiều nhóm địa phương như Bru, Vân Kiều, Măng Coong, Trì và Khùa.
Sinh sống lâu đời trong dãy Trường Sơn hùng vĩ, người Bru – Vân Kiều đã hình thành đời sống tinh thần đặc sắc gắn liền với thiên nhiên và truyền thống tổ tiên. Một nét đặc biệt trong văn hóa của họ là nhiều người Vân Kiều ở khu vực Bắc Trung Bộ đã lấy họ Hồ theo tên của Chủ tịch Hồ Chí Minh để bày tỏ lòng kính trọng đối với Bác.
Ngôn Ngữ
Người Bru – Vân Kiều sử dụng tiếng Bru, thuộc nhóm ngôn ngữ Môn – Khmer trong hệ ngữ Nam Á. Ngôn ngữ này có nhiều điểm gần gũi với tiếng của các dân tộc lân cận như Tà Ôi và Cơ Tu, phản ánh quá trình giao lưu văn hóa lâu dài giữa các cộng đồng sống dọc dãy Trường Sơn.
Ngày nay, nhiều người Bru – Vân Kiều cũng sử dụng tiếng Việt, đặc biệt là thế hệ trẻ trong học tập và giao tiếp.
Phân Bố Địa Lý
Người Bru – Vân Kiều sinh sống tại nhiều địa phương trên cả nước, nhưng tập trung đông nhất tại các tỉnh Quảng Trị, Quảng Bình và Thừa Thiên Huế.
Các bản làng thường nằm ở vùng núi hoặc gần rừng thuộc dãy Trường Sơn. Những khu vực này cung cấp nguồn tài nguyên thiên nhiên như rừng, suối và đất canh tác phục vụ cho đời sống của cộng đồng. Một số hộ người Bru – Vân Kiều hiện cũng sinh sống tại Đắk Lắk, do quá trình di cư trong giai đoạn lịch sử năm 1972.
Tôn Giáo Và Tín Ngưỡng
Tín ngưỡng truyền thống của người Bru – Vân Kiều dựa trên quan niệm vạn vật hữu linh, tin rằng mọi sự vật trong tự nhiên đều có linh hồn. Họ thờ nhiều vị thần như thần lúa, thần bếp, thần núi, thần đất, thần sông nước. Trong đó, thần lúa giữ vai trò đặc biệt quan trọng vì cây lúa gắn liền với đời sống sản xuất của cộng đồng.
Bên cạnh đó, tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên cũng giữ vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần của người Bru – Vân Kiều.
Lễ Hội
Người Bru – Vân Kiều có nhiều nghi lễ gắn với chu kỳ sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là việc trồng lúa rẫy. Các nghi lễ quan trọng thường diễn ra trong những giai đoạn như gieo trồng, chăm sóc và thu hoạch lúa. Trong đó, lễ cúng trước khi thu hoạch thường trở thành một lễ hội lớn của cả bản làng.
Ngoài ra, trong đời sống mỗi cá nhân còn có nhiều nghi lễ khác như nghi lễ khi sinh ra, kết hôn, ốm đau hoặc qua đời.
Trang Phục
Trang phục truyền thống của người Bru – Vân Kiều thể hiện lối sống giản dị của cư dân miền núi. Nam giới thường mặc khố và có thể quấn khăn trên đầu. Phụ nữ mặc áo không tay với cổ tròn hoặc cổ vuông và váy quấn được làm từ một tấm vải dài buộc bằng dây vải.
Cả nam và nữ đều có thói quen búi tóc, tạo nên nét đặc trưng trong diện mạo của cộng đồng. Ngày nay, trang phục hiện đại được sử dụng phổ biến trong sinh hoạt hằng ngày, còn trang phục truyền thống thường xuất hiện trong các dịp lễ hội hoặc sự kiện văn hóa.
Nền Tảng Kinh Tế
Trong nhiều thế hệ, người Bru – Vân Kiều sống chủ yếu dựa vào nông nghiệp, đặc biệt là trồng lúa rẫy. Phương thức canh tác truyền thống khá đơn giản, thường gồm phát rừng làm rẫy, gieo hạt bằng tay và thu hoạch thủ công. Ngoài trồng trọt, nhiều gia đình còn chăn nuôi trâu, bò, lợn và gia cầm.
Các nghề thủ công chưa phát triển mạnh, và trong quá khứ người Bru – Vân Kiều thường trao đổi hàng hóa với người Việt và người Lào ở các vùng lân cận. Những năm gần đây, nhờ sự hỗ trợ của Nhà nước và các chương trình phát triển, điều kiện kinh tế và đời sống của nhiều cộng đồng đã dần được cải thiện.
25. Dân Tộc Giáy Trong Cộng Đồng Dân Tộc Việt Nam
Lịch Sử
Dân tộc Giáy được cho là có nguồn gốc từ miền nam Trung Quốc và di cư đến Việt Nam cách đây khoảng 300 năm.
Sau quá trình di cư, các cộng đồng người Giáy dần định cư tại vùng núi phía Bắc Việt Nam và xây dựng các bản làng ổn định. Trải qua nhiều thế hệ, họ vẫn giữ được nhiều phong tục truyền thống và bản sắc văn hóa riêng.
Ngôn Ngữ
Người Giáy sử dụng tiếng Giáy, thuộc nhóm ngôn ngữ Tày – Thái trong hệ ngữ Tai – Kadai.
Ngôn ngữ này có nhiều điểm tương đồng với các ngôn ngữ của một số dân tộc khác ở miền núi phía Bắc. Ngày nay, nhiều người Giáy cũng sử dụng tiếng Việt trong học tập và giao tiếp hằng ngày.
Phân Bố Địa Lý
Người Giáy sinh sống chủ yếu tại các tỉnh miền núi phía Bắc như Lào Cai, Hà Giang, Lai Châu và Yên Bái.
Các bản làng thường nằm ở thung lũng hoặc gần sông suối, nơi có đất đai màu mỡ thuận lợi cho việc trồng lúa nước và phát triển nông nghiệp.
Tôn Giáo Và Tín Ngưỡng
Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên giữ vai trò quan trọng trong đời sống tinh thần của người Giáy. Bàn thờ tổ tiên thường được đặt ở vị trí trang trọng nhất trong ngôi nhà, thường là gian giữa.
Trên bàn thờ thường có ba bát hương, trong đó bát hương lớn ở giữa dùng để thờ thổ thần, còn hai bát hương hai bên thờ tổ tiên và những người đã khuất trong gia đình.
Ngoài ra, người Giáy còn thờ thần rừng và thần bản. Một số dấu vết của tín ngưỡng cổ xưa như thờ vật tổ vẫn còn tồn tại trong đời sống tinh thần của cộng đồng.
Lễ Hội
Các lễ hội và sinh hoạt văn hóa cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong đời sống của người Giáy. Trong các dịp lễ hội, đám cưới hoặc sự kiện của bản làng, những nhạc cụ truyền thống như trống, chiêng và kèn pí lè thường được sử dụng. Hình thức hát đối bằng tiếng Giáy vẫn được các nghệ nhân duy trì trong nhiều lễ cưới tại Lào Cai.
Người Giáy cũng có các điệu múa truyền thống như múa đèn lồng và múa quạt, thể hiện nét đẹp nghệ thuật dân gian của cộng đồng.
Trang Phục
Trang phục truyền thống của người Giáy có sự khác biệt giữa các địa phương. Nam giới thường mặc áo dài quá gối với tay rộng, kết hợp với quần rộng. Họ thường búi tóc hoặc quấn khăn trên đầu.
Trang phục của phụ nữ thay đổi tùy vùng. Ở Hà Giang, phụ nữ thường mặc váy xòe dài đến gối cùng áo dài. Trong khi đó, ở Lào Cai và Lai Châu, phụ nữ thường mặc quần lụa đen và áo ngắn nhiều màu sắc cài khuy ở nách. Khăn vuông nhuộm chàm là phụ kiện quen thuộc. Ngày nay, trang phục truyền thống chủ yếu được mặc trong các dịp lễ hội và sự kiện văn hóa.
Nền Tảng Kinh Tế
Người Giáy có nhiều kinh nghiệm trong canh tác lúa nước, đây vẫn là hoạt động kinh tế chính của cộng đồng. Ngoài cây lúa, người Giáy còn trồng một số cây công nghiệp như thảo quả và chè, đặc biệt ở tỉnh Lào Cai. Chăn nuôi gia súc và gia cầm như trâu, bò, dê, lợn và gà cũng khá phổ biến, cùng với nuôi cá như cá chép và cá rô phi.
Các nghề thủ công truyền thống cũng góp phần bổ sung thu nhập cho gia đình. Nam giới thường đan lát các vật dụng từ tre và mây, hoặc chế tác trang sức bạc. Một số nghề phụ khác như làm mộc, làm đậu phụ, nấu rượu sắn và rượu gạo cũng được duy trì trong cộng đồng.
26. Dân Tộc Cơ Tu Trong Cộng Đồng Dân Tộc Việt Nam
Lịch Sử
Dân tộc Cơ Tu đã sinh sống lâu đời tại khu vực Trường Sơn – Tây Nguyên của Việt Nam. Cho đến nay, nguồn gốc chính xác của dân tộc này vẫn còn nhiều giả thuyết khác nhau.
Tuy nhiên, nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nước cho rằng người Cơ Tu từng sở hữu một nền văn hóa khá phát triển. Nhận định này dựa trên những thành tựu của họ trong kiến trúc, điêu khắc và nghệ thuật truyền thống.
Dân tộc Cơ Tu không hình thành các nhóm địa phương rõ rệt, nhưng đôi khi được phân biệt theo khu vực cư trú như Cơ Tu vùng cao (Cơ Tu Driu), Cơ Tu vùng giữa (Cơ Tu Cha Lau) và Cơ Tu vùng thấp (Cơ Tu Nal).
Ngôn Ngữ
Người Cơ Tu sử dụng tiếng Cơ Tu, thuộc nhóm ngôn ngữ Môn – Khmer trong hệ ngữ Nam Á. Ngôn ngữ này có nhiều điểm gần gũi với tiếng của các dân tộc lân cận như Tà Ôi và Bru – Vân Kiều, phản ánh sự giao lưu văn hóa lâu đời trong khu vực Trường Sơn.
Trước năm 1975, tiếng Cơ Tu từng được ghi lại bằng hệ chữ dựa trên bảng chữ cái Latin, nhưng hiện nay ít người còn sử dụng. Tiếng Việt ngày càng phổ biến trong học tập và giao tiếp.
Phân Bố Địa Lý
Người Cơ Tu sinh sống chủ yếu tại hai tỉnh miền Trung là Quảng Nam và Thừa Thiên Huế. Tại Quảng Nam, cộng đồng Cơ Tu tập trung ở các huyện miền núi như Nam Giang, Đông Giang và Tây Giang. Ngoài ra, một số cộng đồng nhỏ cũng sinh sống tại Nam Đông và A Lưới của Thừa Thiên Huế.
Các bản làng thường nằm gần rừng và nguồn nước ở vùng núi, nơi cung cấp tài nguyên thiên nhiên phục vụ cho đời sống và sản xuất.
Tôn Giáo Và Tín Ngưỡng
Giống như nhiều dân tộc ở khu vực Tây Nguyên, người Cơ Tu tin vào quan niệm vạn vật hữu linh.
Họ cho rằng các vị thần và linh hồn có thể ảnh hưởng đến nhiều hoạt động trong cuộc sống, từ dựng nhà, chọn đất làm rẫy cho đến cưới hỏi hay tang lễ. Vì vậy, người Cơ Tu có nhiều nghi lễ để bày tỏ sự kính trọng đối với các vị thần.
Trong mỗi làng thường có một vật linh thiêng, thường là một hòn đá, được đặt trong nhà Gươl (nhà cộng đồng) để bảo vệ cho cả làng.
Lễ Hội
Lễ hội giữ vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa của người Cơ Tu. Nhiều nghi lễ gắn với canh tác nương rẫy, sinh hoạt cộng đồng và vòng đời con người.
Sau mùa thu hoạch lúa, các làng thường tổ chức những lễ hội cộng đồng lớn vào khoảng tháng một và tháng hai, tương tự thời điểm Tết Nguyên Đán.
Trong các dịp này, người dân thực hiện nhiều nghi thức truyền thống, múa hát và biểu diễn nhạc cụ dân gian.
Trang Phục
Trang phục truyền thống của người Cơ Tu thường được dệt từ vải màu đen với hoa văn trang trí bằng hạt trắng và chì. Trước đây, nam giới thường mặc khố và để trần phần thân trên, trong khi phụ nữ mặc váy dài đến đầu gối và quấn vải ở phần thân trên. Khi thời tiết lạnh, họ sử dụng chăn dệt để giữ ấm.
Ngày nay, trang phục truyền thống chủ yếu được sử dụng trong các dịp lễ hội và hoạt động văn hóa.
Nền Tảng Kinh Tế
Người Cơ Tu chủ yếu sống dựa vào trồng lúa rẫy với phương thức canh tác khá đơn giản. Ngoài ra, họ còn chăn nuôi trâu, lợn, chó và gà. Nguồn thực phẩm hằng ngày cũng được bổ sung từ việc hái lượm trong rừng, săn bắt và đánh bắt cá.
Nghề đan lát khá phổ biến trong cộng đồng Cơ Tu, cung cấp nhiều vật dụng phục vụ đời sống. Trong quá khứ, hoạt động trao đổi hàng hóa chủ yếu diễn ra trực tiếp giữa các gia đình hoặc giữa các bản làng.
27. Dân Tộc Gié Triêng Trong Cộng Đồng Dân Tộc Việt Nam
Lịch Sử
Dân tộc Gié Triêng được cho là có nguồn gốc từ Lào, nhưng tổ tiên của họ đã sinh sống từ lâu đời tại khu vực quanh dãy núi Ngọc Linh ở miền Trung Việt Nam. Qua nhiều thế hệ, cộng đồng này đã hình thành các bản làng ổn định tại vùng núi, chủ yếu ở hai tỉnh Kon Tum và Quảng Nam. Người Gié Triêng luôn gắn bó với vùng đất này và có nhiều đóng góp trong quá trình khai phá, xây dựng và bảo vệ quê hương.
Ngoài tên gọi Gié Triêng, dân tộc này còn có các tên khác như Ca Tang, Doan, Xốp, Brila (ở huyện Đăk Glei, Kon Tum) và Mơ Nông hoặc Pơ Nông (ở Quảng Nam). Cộng đồng Gié Triêng gồm nhiều nhóm như Gié, Triêng, Ve và Bhnoong.
Ngôn Ngữ
Người Gié Triêng sử dụng ngôn ngữ Gié Triêng, thuộc nhóm ngôn ngữ Môn – Khmer trong hệ ngữ Nam Á.
Ngôn ngữ này khá gần gũi với tiếng của các dân tộc lân cận như Xơ Đăng và Ba Na, cho thấy sự giao lưu văn hóa lâu đời giữa các cộng đồng ở khu vực Tây Nguyên.
Trước năm 1975, người Gié Triêng từng sử dụng hệ chữ viết dựa trên bảng chữ cái Latin, nhưng hiện nay ít người còn sử dụng. Tiếng Việt được dùng phổ biến trong học tập và giao tiếp.
Phân Bố Địa Lý
Người Gié Triêng sinh sống chủ yếu tại hai tỉnh Kon Tum và Quảng Nam, đặc biệt ở các khu vực miền núi gần dãy Ngọc Linh. Các bản làng thường nằm trong vùng rừng núi, nơi có nguồn tài nguyên thiên nhiên phục vụ cho sản xuất và sinh hoạt của cộng đồng.
Phần lớn người Gié Triêng vẫn sống ở khu vực nông thôn và duy trì lối sống gắn bó với môi trường tự nhiên.
Tôn Giáo Và Tín Ngưỡng
Người Gié Triêng theo tín ngưỡng đa thần, tin rằng nhiều thế lực siêu nhiên có ảnh hưởng đến đời sống con người. Các nghi lễ thường bao gồm việc dâng lễ vật cho các vị thần để cầu bình an, sức khỏe và mùa màng bội thu. Cứ vài năm, cả làng sẽ tổ chức lễ lớn để tạ ơn thần linh và cầu mong sự bảo hộ.
Bên cạnh đó, một số nghi thức tâm linh như phép thuật chữa bệnh hoặc các nghi lễ liên quan đến vật linh thiêng cũng tồn tại trong đời sống văn hóa của cộng đồng.
Lễ Hội
Lễ hội của người Gié Triêng gắn chặt với chu kỳ sản xuất nông nghiệp và đời sống cộng đồng. Nhiều nghi lễ được tổ chức trong các giai đoạn quan trọng như chọn đất làm rẫy, phát rẫy, gieo trồng, cầu mưa thuận gió hòa, thu hoạch và cất lúa vào kho. Khi đạt được mùa thu hoạch lớn, gia đình hoặc cả làng có thể tổ chức lễ hội lớn.
Các lễ hội thường có nghi thức hiến sinh, trong đó lễ hiến sinh trâu được xem là nghi lễ quan trọng. Ngoài ra, người Gié Triêng còn có nhiều nghi lễ gắn với vòng đời con người như khi sinh ra, đặt tên, kết hôn hay tang lễ.
Người Gié Triêng thường đón năm mới sớm hơn Tết Nguyên Đán của người Kinh, và lễ này được tổ chức theo quy mô bản làng.
Trang Phục
Trang phục truyền thống của người Gié Triêng mang đậm nét văn hóa của các dân tộc Tây Nguyên. Nam giới thường mặc khố và có thể để tóc dài hoặc ngắn. Trong mùa lạnh, họ mặc thêm áo choàng dệt và khăn trắng.
Phụ nữ mặc nhiều loại váy khác nhau với hoa văn và họa tiết mang ý nghĩa riêng. Cả nam và nữ đều thích đeo trang sức, đây là yếu tố quan trọng trong trang phục truyền thống.
Nền Tảng Kinh Tế
Người Gié Triêng sống chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là trồng lúa. Trước đây họ chủ yếu trồng lúa nếp, nhưng ngày nay trồng nhiều lúa tẻ hơn cùng với các loại cây như ngô, sắn và khoai. Chăn nuôi gia súc và gia cầm như gà, lợn, trâu và chó cũng khá phổ biến, đặc biệt để phục vụ các nghi lễ truyền thống.
Ngoài ra, người Gié Triêng còn làm các nghề thủ công như đan lát, dệt vải và làm gốm đơn giản. Trong trao đổi hàng hóa, cộng đồng hiện nay đã sử dụng tiền tệ, dù trước đây hình thức trao đổi trực tiếp từng phổ biến.
28. Dân Tộc Tà Ôi Trong Cộng Đồng Dân Tộc Việt Nam
Lịch Sử
Dân tộc Tà Ôi là một trong những cộng đồng cư dân lâu đời sinh sống tại dãy Trường Sơn. Với dân số hơn năm mươi nghìn người, họ vẫn bảo tồn được nhiều phong tục tập quán và nét văn hóa truyền thống đặc sắc.
Phần lớn các nhà nghiên cứu cho rằng người Tà Ôi có nguồn gốc từ Lào và di cư sang Việt Nam cách đây vài trăm năm. Tuy nhiên, một số người cao tuổi trong cộng đồng lại tin rằng tổ tiên của họ đã sinh sống tại vùng đất này từ rất lâu đời.
Ngoài tên gọi Tà Ôi, dân tộc này còn được biết đến với nhiều tên khác như Pa Cô, Tà Uốt, Kan Tua và Pa Hy. Trong cộng đồng cũng có các nhóm địa phương như Tà Ôi, Pa Cô và Pa Hy.
Ngôn Ngữ
Người Tà Ôi sử dụng ngôn ngữ Tà Ôi, thuộc nhóm ngôn ngữ Môn – Khmer trong hệ ngữ Nam Á.
Vài thập kỷ trước, một hệ chữ viết dựa trên bảng chữ cái Latin đã được xây dựng cho ngôn ngữ này, trong đó phương ngữ Pa Cô được dùng làm chuẩn. Hiện nay, tiếng Việt được sử dụng rộng rãi trong giáo dục và giao tiếp.
Phân Bố Địa Lý
Người Tà Ôi sinh sống chủ yếu tại các huyện miền núi như Đakrông và Hướng Hóa của tỉnh Quảng Trị, cùng với huyện A Lưới của tỉnh Thừa Thiên Huế. Các bản làng thường nằm trong khu vực rừng núi của dãy Trường Sơn, nơi có nguồn tài nguyên thiên nhiên phục vụ cho sản xuất và sinh hoạt của cộng đồng.
Phần lớn người Tà Ôi hiện vẫn sống ở khu vực nông thôn và duy trì lối sống gắn bó với môi trường tự nhiên.
Tôn Giáo Và Tín Ngưỡng
Tín ngưỡng của người Tà Ôi dựa trên quan niệm vạn vật hữu linh, cho rằng mọi sự vật trong tự nhiên đều có linh hồn. Họ tin rằng các thế lực siêu nhiên tồn tại trong trời, đất, núi rừng, sông suối, cây cối, cây lúa, con người và động vật. Vì vậy, nhiều nghi lễ được tổ chức để cầu mong sự bảo hộ của các vị thần.
Một số bản làng còn thờ vật thiêng như đá, vòng đồng, chiêng hoặc chum cổ, được coi là có mối liên hệ linh thiêng với sự tồn tại của cả cộng đồng.
Lễ Hội
Người Tà Ôi có nhiều nghi lễ và lễ hội liên quan đến sức khỏe, mùa màng và đời sống cộng đồng. Các nghi lễ quan trọng thường gắn với chu kỳ sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là việc cầu thần lúa cho mùa màng bội thu. Trong những lễ hội lớn, nghi thức hiến sinh trâu thường được tổ chức.
Tết truyền thống của người Tà Ôi thường diễn ra sau mùa gặt và trước khi bắt đầu mùa làm rẫy mới.
Trong các dịp lễ hội, người dân thường tham gia múa hát, chơi nhạc cụ và biểu diễn các hình thức nghệ thuật dân gian.
Trang Phục
Trang phục truyền thống của người Tà Ôi mang nét đặc trưng của các dân tộc vùng Trường Sơn. Nam giới thường mặc khố và áo đơn giản, trong quá khứ đôi khi để trần phần thân trên. Phụ nữ mặc váy và áo, hoặc những chiếc váy dài che từ ngực xuống, đôi khi được buộc bằng dây thắt lưng dệt.
Trang sức và phụ kiện trang trí cũng là phần quan trọng trong trang phục truyền thống. Một số người lớn tuổi vẫn giữ các tập tục như xăm mình hoặc kéo dài dái tai. Ngày nay, trang phục truyền thống chủ yếu xuất hiện trong các dịp lễ hội và sự kiện văn hóa.
Nền Tảng Kinh Tế
Nông nghiệp là nguồn sinh kế chính của người Tà Ôi, đặc biệt là trồng lúa rẫy và lúa nước. Trong những năm gần đây, nhiều địa phương đã trồng thêm các loại cây như cà phê, tre, mây và keo. Bên cạnh đó, người dân cũng phát triển chăn nuôi gia súc, gia cầm và nuôi cá trong ao hồ.
Một nghề truyền thống nổi bật của người Tà Ôi là dệt thổ cẩm. Các sản phẩm thổ cẩm của họ được nhiều cộng đồng lân cận ưa chuộng và trao đổi buôn bán. Quan hệ thương mại với các cộng đồng ở Lào cũng có vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế của người Tà Ôi.
29. Dân Tộc Mạ – Văn Hóa Bản Địa Ở Tây Nguyên Nam Trung Bộ
Người Mạ là một trong những cư dân lâu đời sinh sống tại khu vực Tây Nguyên của Việt Nam. Phần lớn cộng đồng người Mạ sống dựa vào sản xuất nông nghiệp, nhờ đó nhiều phong tục tập quán, tín ngưỡng và nét văn hóa truyền thống vẫn được gìn giữ qua nhiều thế hệ, tạo nên bản sắc riêng của dân tộc này.
Lịch Sử
Người Mạ là một trong những dân tộc thiểu số sinh sống lâu đời tại khu vực Nam Tây Nguyên. Trong cộng đồng, người Mạ thường phân biệt các nhóm theo khu vực cư trú. Một số tên gọi phổ biến bao gồm Mạ Blao, Mạ Đạ Đờng và Mạ Đạ Huoai. Ngoài ra còn có các nhóm địa phương khác như Mạ Ngăn, Mạ Xốp, Mạ Tô và Mạ Krung.
Những cách phân biệt này phản ánh mối liên hệ chặt chẽ giữa người Mạ với các vùng đất nơi họ sinh sống và phát triển qua nhiều thế hệ.
Ngôn Ngữ
Người Mạ dùng ngôn ngữ thuộc hệ ngữ Nam Á, nhóm ngôn ngữ Môn – Khmer. Nó cóquan hệ gần gũi với tiếng của các dân tộc lân cận như Mnông, Chơ Ro, Xtiêng và đặc biệt là Cơ Ho. Trước đây, người Mạ không có hệ chữ viết riêng.
Sau năm 1975, con em người Mạ có điều kiện đến trường và học tiếng Việt. Theo số liệu điều tra dân số năm 2019 về các dân tộc thiểu số, tỷ lệ người Mạ từ 15 tuổi trở lên biết đọc và viết đạt khoảng 70,8%.
Phân Bố Địa Lý
Người Mạ sinh sống chủ yếu ở khu vực phía nam của Tây Nguyên. Các cộng đồng người Mạ tập trung nhiều ở vùng giáp cao nguyên Đà Lạt, đặc biệt tại các huyện Bảo Lâm, Bảo Lộc, Đạ Huoai, Đức Trọng và Di Linh của tỉnh Lâm Đồng.
Một số cộng đồng khác sinh sống gần vùng đệm của Vườn quốc gia Cát Tiên và mở rộng sang các tỉnh lân cận như Bình Phước và Đồng Nai. Phần lớn các làng của người Mạ nằm ở khu vực rừng núi, nơi điều kiện tự nhiên thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt truyền thống.
Tôn Giáo Và Tín Ngưỡng
Theo truyền thống, người Mạ theo tín ngưỡng đa thần. Họ tin rằng các thế lực siêu nhiên gọi là Yang chi phối nhiều khía cạnh của đời sống con người và thế giới tự nhiên. Mỗi yếu tố trong tự nhiên đều có vị thần riêng như thần Núi (Yang Bo Nam), thần Nhà (Yang Hiu), thần Lúa (Yang Koi) và thần Sông (Yang Da).
Để tỏ lòng tôn kính với các vị thần, người Mạ thường tổ chức các nghi lễ cúng tế và hiến sinh động vật trong những dịp quan trọng như mùa gặt, sinh nở, ốm đau hoặc tang lễ. Một trong những nghi lễ quan trọng nhất là lễ đâm trâu, thường được tổ chức vào cuối mùa vụ để tạ ơn các vị thần vì mùa màng bội thu và cầu mong vụ mùa thuận lợi trong năm tiếp theo.
Lễ Hội
Các nghi lễ truyền thống của người Mạ thường gắn liền với hoạt động sản xuất nông nghiệp và đời sống cộng đồng. Trong các dịp lễ hội, âm nhạc, kể chuyện dân gian và các hình thức biểu diễn truyền thống thường được tổ chức. Người Mạ vẫn lưu giữ nhiều loại hình văn học truyền miệng như truyền thuyết, truyện cổ tích, sử thi và các bài dân ca gọi là yal yau.
Những bài hát và điệu múa nghi lễ truyền thống từng đóng vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa, mặc dù hiện nay số người còn biết biểu diễn các loại hình này không còn nhiều.
Trang Phục
Trang phục truyền thống của người Mạ thể hiện bản sắc văn hóa đặc trưng của cộng đồng. Nam giới thường mặc khố, thường có màu chàm sẫm với những đường hoa văn đơn giản ở mép vải. Họ cũng mặc áo chui đầu khá rộng. Phụ nữ thường mặc váy dài ôm sát cơ thể. Các loại trang sức như chuỗi hạt nhiều màu sắc là phụ kiện phổ biến của phụ nữ.
Trước đây, người Mạ còn có tập tục nhuộm răng đen và kéo dài dái tai. Tuy nhiên, những tập tục này hiện nay hầu như không còn được duy trì. Ngày nay, trang phục truyền thống chủ yếu được mặc trong các dịp lễ hội hoặc sự kiện văn hóa.
Điều Kiện Kinh Tế
Trong quá khứ, canh tác nương rẫy đóng vai trò quan trọng trong đời sống của người Mạ. Ngày nay, sản xuất nông nghiệp đã có nhiều thay đổi với việc áp dụng giống cây trồng mới, kỹ thuật canh tác hiện đại và sản xuất theo hướng thị trường. Bên cạnh trồng trọt, nhiều cộng đồng người Mạ còn phát triển chăn nuôi gia súc, gia cầm và nuôi cá.
Người Mạ cũng nổi tiếng với việc trồng bông và dệt vải truyền thống.
30. Dân Tộc Co – Cộng Đồng Bản Địa Ở Khu Vực Trường Sơn Trung Trung Bộ
Dân tộc Co là một trong những cộng đồng dân tộc thiểu số sinh sống lâu đời ở khu vực miền Trung Việt Nam. Hiện nay, người Co có dân số hơn bốn mươi nghìn người. Họ tập trung chủ yếu tại các tỉnh Quảng Ngãi và Quảng Nam.
Nhờ các chính sách phát triển của Nhà nước, đời sống của người Co trong những năm gần đây đã từng bước được cải thiện. Cộng đồng này cũng dần hòa nhập với đời sống của các dân tộc khác.
Lịch Sử
Phần lớn các nhà nghiên cứu cho rằng người Co là một trong những cư dân bản địa lâu đời của vùng núi Trường Sơn và khu vực Bắc Tây Nguyên. Người Co tự gọi mình bằng các tên Cor hoặc Col. Trong một số tài liệu lịch sử, họ còn được biết đến với những tên gọi khác như Cua và Trầu.
Những tên gọi khác nhau này phản ánh sự khác biệt trong cách phát âm cũng như sự giao lưu văn hóa giữa người Co với các cộng đồng dân tộc lân cận.
Ngôn Ngữ</h3>
-start=”116″ data-end=”329″>Ngôn ngữ của người Co thuộc nhóm ngôn ngữ Môn – Khmer trong hệ ngữ Nam Á. Ngôn ngữ này có quan hệ khá gần với tiếng của một số dân tộc ở khu vực Bắc Tây Nguyên. Trong đó có các dân tộc như Hrê, Xơ Đăng và Ba Na.
Ở những khu vực giáp ranh với người Hrê, một số người Co còn có thể nói tiếng Hrê. Hiện nay, tiếng Việt được sử dụng rộng rãi trong giáo dục. Tiếng Việt cũng được dùng trong giao tiếp hằng ngày.
Phân Bố Địa Lý
Người Co sinh sống chủ yếu tại các vùng núi thuộc phía tây bắc tỉnh Quảng Ngãi và phía tây nam tỉnh Quảng Nam. Các cộng đồng lớn tập trung ở huyện Trà Bồng của Quảng Ngãi và huyện Trà My của Quảng Nam. Ngoài ra, người Co còn sinh sống tại các tỉnh như Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk và Thừa Thiên Huế.
Phần lớn các làng của người Co nằm ở khu vực đồi núi và rừng, nơi điều kiện tự nhiên thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt truyền thống.
Tôn Giáo Và Tín Ngưỡng
Tín ngưỡng truyền thống của người Co gắn chặt với thiên nhiên và môi trường sống. Họ tin rằng những ngọn núi cao là nơi linh thiêng và thường gọi chúng là núi Ông hoặc núi Bà, nơi các vị thần cư ngụ.
Trong quan niệm của người Co, thế giới tâm linh rất phong phú. Họ tin vào nhiều loại thần và linh hồn khác nhau như thần rừng, thần nước và thần lửa. Ngoài ra còn có nhiều loại ma quỷ khác. Để cầu mong sự bảo vệ và may mắn, người Co thường tổ chức các nghi lễ cúng tế. Những nghi lễ này thường do thầy cúng chủ trì. Chúng được thực hiện trong những dịp quan trọng của cộng đồng.
Lễ Hội
Người Co có nhiều lễ hội truyền thống gắn liền với đời sống nông nghiệp và sinh hoạt cộng đồng. Lễ hội quan trọng nhất là lễ đâm trâu, được tổ chức để hiến sinh cho các vị thần và cầu mong sự thịnh vượng, mùa màng tốt tươi. Đây cũng là lễ hội lớn nhất trong làng.
Ngoài ra, lễ hội mừng kết thúc mùa lúa rẫy cũng là dịp quan trọng. Người dân thường tổ chức ăn uống, ca hát và vui chơi.
Trang Phục
Trang phục truyền thống của người Co chịu ảnh hưởng từ các cộng đồng dân tộc lân cận. Theo truyền thống, nam giới mặc khố và thường để trần phần thân trên. Phụ nữ mặc váy và áo, vào mùa lạnh có thể khoác thêm khăn choàng.
Trong quá khứ, một số người cao tuổi hoặc những gia đình khá giả còn mặc áo dài và đội khăn xếp có nguồn gốc từ vùng đồng bằng trong các dịp lễ hội. Ngày nay, trang phục truyền thống chủ yếu được mặc trong các dịp lễ hội và sự kiện văn hóa.
Điều Kiện Kinh Tế
Kinh tế truyền thống của người Co chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp nương rẫy. Trong đó, lúa rẫy là lương thực chính. Phương thức canh tác truyền thống thường bao gồm phát rừng, đốt rẫy và chọc lỗ gieo hạt. Lúa được thu hoạch bằng phương pháp thủ công.
Người Co từ lâu nổi tiếng với việc trồng cau và quế. Bên cạnh trồng trọt, họ còn chăn nuôi trâu, lợn và gà. Nhiều con vật được nuôi để phục vụ cho các nghi lễ truyền thống. Mặc dù nghề dệt và nghề rèn không phát triển mạnh, người Co vẫn có nhiều sản phẩm đan lát thủ công. Các sản phẩm này đa dạng và đẹp mắt, phục vụ đời sống sinh hoạt.
Khám phá thêm các bài viết văn hoá – du lịch tại Fanpage DaNang 365!